Reddingstechnieken

Inleiding

In bepaalde omstandigheden kan het noodzakelijk zijn dat een klimmer uit een route wordt geëvacueerd. Deze noodzaak kan zich niet enkel opdringen bij kwetsuren (bv. door val, steenslag,…) maar ook indien de klimmer in voor hem onbeklimbaar terrein komt of als iemand in paniek raakt. In de praktijk is het zo dat een evacuatie steeds opgedrongen wordt in zeer oncomfortabele omstandigheden (slecht weer, gekwetste personen, paniekerige sfeer,…) Daarom is het noodzakelijk dat deze methodes grondig ingestudeerd zijn en vele malen in de praktijk herhaald en getoetst. In een ernstig geval moet de evacuatie als een automatisme kunnen verlopen.

TIJD IS VAN LEVENSBELANG!!!

Tips

Zoek eerst uit hoe het met het slachtoffer gesteld is.
Kijk na of het niet eenvoudiger is om het slachtoffer te laten zakken
Zorg ervoor dat je bijna blindelings kunt fixeren en een teruglooprem leggen. Dit kan ook in andere noodsituaties van pas komen Bij teruglooprem met prusik => zeker op tijd de prusik terugschuiven (als hij over de HMS schiet blokkeert hij niet meer!!!)
De prusikken op de goede lengte afknopen verhoogt het rendement => ervaringnodig
Indien zekeringsplaat gebruikt wordt i.p.v. een halve mastworp is het niet nodig om een prusik als teruglooprem te gebruiken
Geen touwen die over elkaar kunnen bewegen in dezelfde karabiner steken!! (touw kan doorschuren)
De karabiner waar de teruglooprem in zit mag nooit opgeschroefd worden!! Dit is de enige zekering van het slachtoffer.

Takels

Hier volgen enkele takels. Bij elk van de takels zijn de voor- en nadelen en hun toepassing vermeld.

De Express-takel

Doel

  • Een naklimmer door een moeilijke passage helpen.
  • Eventueel hulp bieden bij een korte, niet al te zware reddingsactie waarbij het slachtoffer kan meehelpen.
  • Voordelen

  • Is zeer snel uit te voeren.
  • Na de moeilijke passage kan je gewoon doorzekeren (eenvoudige afbraak)
  • Weinig materiaal nodig: korte prusik en karabiner
  • Nadelen

  • Er is een laag rendement door de grote wrijving veel kracht van de zekeraar vereist.
  • Je mag het touw niet loslaten
  • Toepassing (zie Fig.)

  • De naklimmer wordt gezekerd d.m.v. een halve mastworp
  • De naklimmer komt op een probleempassage.
  • De halve mastworp wordt afgebonden (alpiene slipsteek of wasserklang).
  • Een korte prusik aanbrengen op het belaste touw en die zo kort mogelijk afbinden met een zaksteek. (de karabiner mag er maar net doorkunnen)
  • Karabiner (B) in het prusiktouwtje steken (dit moet geen schroever zijn).
  • Het vrije eind van het klimtouw door deze karabiner steken.
  • Lossen van de afbindknoop (de halve mastworp blijft in het touw)
  • Nu kunnen we de naklimmer helpen door met de beide handen aan het remtouw te trekken.
  • Zeker niet loslaten want er is geen teruglooprem!!!
  • 1.

    2.

    3.


    TIP: Als we in een ongemakkelijke positie staan om te trekken kunnen we in de stand nog een karabiner bijhangen en daar dan nog eens het touw door laten lopen (eventueel gebruik maken v/e rolletje) , zodat we nu in de andere richting gaan trekken. Dit hulpmiddeltje kan ook gebruikt worden bij de andere takels. (Let wel op: dit brengt geen extra krachtwinst op, alleen extra wrijving!)

    De Enkelvoudige takel

    Doel

    Hulp van een gekwetste die evt. nog een beetje kan meehelpen. (het is ook hier allemaal sterk afhankelijk van verschillende factoren, vb: gewicht van het slachtoffer, kracht van de redder, toestand van het terrein)

    Voordelen

  • De redder moet slechts 1/3 van het gewicht van het slachtoffer optrekken
  • Er is een teruglooprem je kan het touw loslaten
  • Minder wrijving dan bij express takel
  • Nadelen

  • Meer materiaal nodig: korte en lange prusik, schroef- en gewone karabiner
  • Je moet 3 meter touw binnenhalen om het slachtoffer 1 m omhoog te krijgen
  • Toepassing (zie Fig.)

  • De klimmer wordt gezekerd d.m.v. een halve mastworp
  • De naklimmer raakt gekwetst.
  • De halve mastworp afbinden met afbindknoop (bij voorkeur wasserklang).
  • Breng een lange prusik aan op het belastte touw, knoop die af en bevestig hem met een (aparte!) schroefkarabiner (B) aan de stand De ideale lengte van deze prusik is de helft van je reikwijdte op de stand, maar niet langer dan 60 cm.
  • Schuif nu de lange prusik in de richting van het slachtoffer tot hij strak is en verwijder dan de afbindknoop . Laat langzaam de spanning overgaan van de knoop op de prusik, zodat het slachtoffer uiteindelijk aan de prusik hangt. Controleer of deze niet doorslipt.
  • Dan kan de halve mastworp verwijderd worden en laat je het touw gewoon door de zekeringskarabiner (A) lopen (dichtschroeven!). Zorg dat er zeker geen ander touw of prusik door deze karabiner loopt! (kan doorschuren door wrijving van touw op touw)
  • Nu een korte prusik zo ver mogelijk (= volle reikwijdte) aanbrengen op het belastte touw, deze zeer kort afbinden en er een (gewone) karabiner (C) doorsteken.
  • Tenslotte het vrije touweind door deze laatste karabiner (C) steken
  • Nu kan je de gekwetste optakelen door aan het vrije remtouw te trekken.
  • Als de lange prusik tegen karabiner (A) komt, schuif je die weer in de richting v/h slachtoffer tot hij terug is aangespannen.
  • Dan laat je de belasting terug op de lange prusik komen, waardoor het remtouw wordt ontlast
  • De korte prusik kan dan ook verschoven worden in de richting v/h slachtoffer Opnieuw beginnen trekken...
  • 1.

    2.

    3.

    4.

    Takel met hulptouw

    Doel

    Hulp van een gekwetste die te zwaar is om met de enkelvoudige takel op te trekken

    Voordelen

  • De redder moet slechts 1/5 van het gewicht van het slachtoffer optrekken
  • Er is een teruglooprem je kan het touw loslaten
  • Nadelen

  • Meer materiaal nodig: korte en lange prusik, lange sling (of prusik) en karabiners
  • Je moet 5 meter touw binnenhalen om het slachtoffer 1 m omhoog te krijgen
  • Ingewikkelder
  • Toepassing (zie Fig.)

    Als de redder problemen heeft om het slachtoffer te takelen (te zwaar) dan kan de enkelvoudige takel als volgt uitgebreid worden:

  • Eerst verwijder je het remtouw uit de onderste karabiner (C) (nu zit je in de 4e stap van Fig. III-3)
  • Neem nog een lang prusiktouw en steek 1 uiteinde door de schroefkarabiner (B) van de teruglooprem (schroef niet opendraaien!)
  • Knoop dan de 2 uiteinden van deze prusik samen met een zaksteek , zodat je een lus door karabiner (B) hebt gemaakt. De ideale lengte van de lus is zodanig dat ze net door de onderste karabiner (C) kan
  • Steek nu het uiteinde van de lus door karabiner (C) en pik nog een (gewone) karabiner (D) in het uiteinde van deze lus
  • Tot slot steek je het remtouw door deze laatste karabiner (D)


  • Nu kan je terug beginnen takelen zoals met de enkelvoudige takel:

  • Trek het slachtoffer op tot de teruglooprem (prusik ) tegen karabiner (A) komt
  • Schuif deze prusik dan terug naar het slachtoffer en breng de belasting weer over op deze prusik
  • Schuif dan alle andere prusikken zo ver mogelijk naar het slachtoffer en begin weer te trekken


  • Let op: karabiner (B) mag nooit opengeschroefd worden zolang hij de enige beveiliging is van het slachtoffer. Daarom moet de lange prusik er in een lus ingeknoopt worden. Een andere mogelijkheid is bv. om een lange sling te gebruiken en die met een ankersteek aan karabiner (B) te bevestigen

    1.

    2.

    3.

    4.

    5.

    Zelfredding (Omhoogprusikken)

    Installatie

  • Een korte prusik (± 30 cm) wordt op het touw gelegd en in aan het inbindpunt van de gordel bevestigd (met schroefkarabiner of rechtstreeks in de gordel geknoopt) Dit is vanaf nu je zelfzekering waar je veilig in kan hangen (controleer op doorslippen)
  • Een 2e prusik wordt net ONDER deze prusik op het touw gelegd en zo kort afgeknoopt dat je nog net je voet er kan inzetten als je je been optrekt.
  • Werkwijze

  • Hang in de korte prusik, en schuif de prusikknoop van de beenlus naar boven.
  • Trek je been op en steek je voet (of allebei je voeten) in de beenlus
  • Dan ga je in de beenlus staan (STREK DE BENEN en trek je een beetje op aan het touw), en schuif je de knoop van de korte prusik zo hoog mogelijk.
  • Nu kan je terug in deze zelfzekering gaan hangen
  • Op die wijze, afwisselen met de knopen werkend (hangen en rechtstaan) vordert men langs het touw.
  • 1.

    2.

    Evacuatie op de rug

    AIs men wil afdalen met een gekwetste die niet meer in staat is zichzelf van de rots af te duwen. kan men deze niet zonder meer aan een touw laten zakken. Men moet dan afdalen met deze persoon op de rug. Bij deze methode worden de afzeilhaken zwaar belast! Controleer dus hun betrouwbaarheid nog eens extra EN breng eventueel meerdere bevestigingspunten aan (krachtendriehoek)

    Werkwijze

  • De gekwetste op het touweinde inbinden.
  • In het afzeilpunt (liefst meerdere samen) hang je een karabiner (let op. nooit touw over touw laten glijden) en daardoor het touw.
  • Het afzeilsysteem (bv. een 8 met extra rem.) inpikken op het vrije touweinde en in de eigen gordel aanbrengen


  • Nu hang je elk aan 1 kant van de karabiner. Als jij je nu laat zakken met de 8, is het niet zeker dat je gelijktijdig met het slachtoffer zal zakken, daarom moet je je aan elkaar vastmaken:

  • Op armhoogte boven de gekwetste een prusikknoop aanbrengen en het touwtje inpikken in de eigen gordel.
  • Gezamenlijk afdalen (zie figuur).
  • Evt. moet je een systeem bedenken (met sling of rugzak of ...) waardoor het slachtoffer stevig op je rug blijft en niet wegdraait tegen de rotsen


  • Terug naar de 'How To-Sectie'